Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2000 brak de VLD de jarenlange hegemonie van de CVP en met Yves Deswaene kreeg Lochristi een nieuwe burgemeester. Op 2 januari 2026 heeft burgemeester Yves Deswaene er 25 jaar als burgemeester van Lochristi opzitten. Voor Lo Actueel een ideaal moment om terug te blikken, maar ook heel even vooruit te kijken.
25 jaar burgemeester, wat doet dat met een mens?
Net zoals iedereen zijn we 25 jaar ouder, 25 jaar grijzer en hopelijk ook 25 jaar wijzer geworden. Ondertussen heb ik 25 jaar ervaring opgebouwd en dan heb je wel een bepaalde kijk op Lochristi en omgeving. Je bent echter nooit uitgeleerd. Elke dag is anders. Mensen evolueren, de maatschappij evolueert en ook de politiek evolueert enorm. De uitdaging is meegaan met uw tijd.
Hoe ziet een week als burgemeester eruit?
Dit is heel variabel. Er zijn in een week enkele vaste ankerpunten. Zo zijn er de zitdagen op dinsdagnamiddag in Wachtebeke en zaterdagvoormiddag in Lochristi. Op donderdag houden we steevast een précollege om de agenda van het schepencollege voor te bereiden. Dit college houden we dan op vrijdag. Het weekend is druk met huwelijken en jubilea allerhande, en meestal zijn er nog enkele sociale verplichtingen.
Naast deze vaste momenten zijn er nog tal van losse werkzaamheden. De briefwisseling moet doorgenomen en getekend worden. Vroeger was dit allemaal op papier, vandaag is dit meer en meer een digitaal gebeuren. Wekelijks staan er diverse vergaderingen met de diensten of externe partners op de agenda. Ik zetel maandelijks in het politiecollege en als voorzitter van het crematorium Westlede volg ik ook daar de maandelijkse vergaderingen.
Tussendoor is het vooral het behandelen van het toegenomen aantal mails met verslagen en vragen allerhande. Er is op regelmatige basis syndicaal overleg tussen vakbonden en de lokale overheid enerzijds hetHoog Overlegcomité (HOC) en anderzijds het Bijzonder Onderhandelingscomité (BOC), dit zowel op gemeentelijk vlak als binnen de schoot van het onderwijs en het crematorium. Dit zijn geen spectaculaire zaken voor de bevolking, maar behoren wel tot het takenpakket van de burgemeester.
Wat zijn de 3 meest bijzondere momenten tijdens uw 25 jaar burgemeesterschap?
Ik zal hier waarschijnlijk in herhaling vallen, maar de heropening van het station in Beervelde in 2008 springt voor mij het meest in het oog. Wij hebben hier echt onze stoute schoenen aangetrokken en zijn de heropening persoonlijk gaan bepleiten bij Marc Descheemaeker, die op dat moment CEO was van de NMBS. Ik was die dag hondsziek en stapte net voor het binnengaan van zijn bureau nog in een “hondendrol”. Letterlijk door de str… dus.
Ons sterk dossier moet wel veel indruk gemaakt hebben, want anderhalf jaar na onze meeting werd het station heropend. Alle bonzen van de NMBS (Marc Descheemaeker, Jannie Haek en Luc Lallemand) kwamen toen met de eerste trein naar Beervelde afgezakt. In een afgeladen volle feestzaal Breughel werden die nog op een inderhaast geïmproviseerd podium geplaatst en kregen ze als dank een azalea in de handen gepropt. Onvergetelijk.
De huldiging van Evi Van Acker in augustus 2012 toen na het behalen van de bronzen medaille op de Olympische Spelen in Londen blijft ook een uniek moment. Er was die dag een massa volk op de been en het was prachtig weer. Evi werd opgehaald door een limousine en via de Kerkstraat naar de sporthal ‚t Veerleveld gebracht, waar ze enthousiast onthaald werd door een mensenzee op de tonen van Sailing van Rod Stewart. Wij hebben nadien nog kampioenen gehuldigd een ook deze hebben om diverse redenen een indruk nagelaten, maar Evi Van Acker blijft voor mij de top.
Een derde bijzonder moment kunnen we minder fraai noemen: de Covidperiode. Dit is een van de meest turbulente periodes in die 25 jaar, omwille van de omvang, het onverwachte en bij momenten de radeloosheid. De maatschappij was volledig ontwricht. Er waren beroepsgroepen die nauwelijks hun brood konden verdienen, oudere mensen die nauwelijks wisten wat er gaande was konden geen bezoek meer ontvangen.
Looplijnen uittekenen op school, een huwelijk met nauwelijks aanwezigen die dan nog ver uiteen moesten zitten ook, het veelvuldig ontsmetten van handen, mondkapjes.., het zijn maar enkele elementen die Covid met zich meebracht. Het lijkt alweer een eeuwigheid geleden, maar dit was een zeer heftige periode. Dit mag niemand vergeten.
Welke realisaties van de voorbije 25 jaar zet u bovenaan?
Het complex Uyttenhove mag hier de spits afbijten, niet zozeer om het gebouw zelf, maar vooral door de moeilijke geschiedenis voorafgaand aan de realisatie van deze polyvalente ruimte. Administratief was dit dossier een echte lijdensweg, waardoor we vele jaren vertraging opliepen. We hebben echter volgehouden en uiteindelijk is daar een mooie, broodnodige infrastructuur neergezet.
Ook de realisatie van het nieuwe gebouw voor jeugdhuis Lodejo en de gebouwen voor de kleuterschool springen in het oog, maar er zijn heel wat kleinere verwezenlijkingen die kunnen vernoemd worden. Denk maar aan de tientallen buurtpleintjes die in die 25 jaar werden aangelegd. Persoonlijk vind ik ook de realisatie van het nieuwe kerkplein in Overslag zeer geslaagd. De combinatie ontharding en moderne inrichting is hier goed gelukt.
Er zijn nog enkele realisaties waar we fier mogen op zijn, denken we maar aan het nieuwe politiehuis voor de zone Puyenbroeck, de serviceflats aan het OCMW-rusthuis en het dienstencentrum Fazantenhof.
Zijn er ook zaken waarvan je denkt. Dit hadden we beter anders aangepakt?
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 behaalde de VLD de volstrekte meerderheid en was een coalitie niet langer nodig. Het afscheid van de toenmalige CD&V-collega’s in het college verliep in mineur. Ik had daar een stuk attenter moeten zijn en dat afscheid had mooier gemoeten.
Wat is het verschil tussen een burgemeester anno 2001 en een burgemeester 2026?
Het grote verschil is het ganse social media-gebeuren. De persoonlijke contacten die ik in de beginjaren had zijn grotendeels verdwenen. Vroeger kwamen de mensen op bezoek naar het gemeentehuis; vandaag is dit vervangen door mail, whatsapp en messenger. Sommige vragen kan ikzelf niet beantwoorden en die moeten dan doorgestuurd worden naar de respectievelijke diensten. Dan stelt zich al het probleem met de GDPR-wetgeving. Het is constant bewaken van het evenwicht. Wij hebben geen persoonlijke medewerkers en het beantwoorden van de tientallen mail is geen sinecure.
De digitalisering heeft enorme proporties aangenomen en dan is er nog de vraag wat AI met zich zal meebrengen. Dit zal gemonitord en geëvalueerd moeten worden. Hier ligt een grote uitdaging. Maar de digitalisering heeft ook zijn voordelen, denken we maar aan het betaalverkeer waar barcodes en QR-codes geld overbodig maken.
De mensen zijn niet veranderd, zij willen nog steeds een aangenaam leven, werk, kinderen en een degelijke woning. De tools om dit te bekomen zijn de afgelopen jaren grondig gewijzigd.
Welke veranderingen hebben de voorbije 25 jaar de grootse impact gehad?
Het gemeentelijk takenpakket en de regelgeving zijn enorm toegenomen Deze toename is ook te wijten aan de juridisering ervan. Om de haverklap worden wij meegezogen in een of andere procedure. Ook de zeer snelle informatisering is een uitdaging.
Belangrijk gevolg van deze sterk toegenomen regelgeving heeft ervoor gezorgd dat er een pak ambtenaren zijn bijgekomen. Toen ik startte telde de administratieve dienst van Luc Oosterlinck een vijftal medewerkers. Vandaag hebben we 2 stedenbouwkundige ambtenaren, 2 mobiliteitsambtenaren en is er een volledige milieudienst uitgebouwd. De communicatiedienst die vroeger uit 1 persoon bestond, telt vandaag 4 mensen. Dan zwijgen we nog van een GIS-ambtenaar, een woonambtenaar en ga zo maar door…
Na de gasramp in Gellingen moest opeens een volledige veiligheidscel opgebouwd worden met een ambtenaar noodplanning. Onze IT-dienst was in 2001 nog in handen van 1 persoon, nu is een ganse equipe hiermee aan de slag en is er soms nog externe bijstand noodzakelijk.
Dan rijst de vraag: is dit allemaal nodig? Daar moet ik volmondig ja op antwoorden. De maatschappij en de regelgeving zijn dermate complex geworden. Kijk maar naar de Codex Ruimtelijke Ordening. Die wordt alle jaren dikker en dikker. Het aanstellen van bepaalde ambtenaren werd ons zelfs opgelegd van hogerhand. Vandaar ook dat de personeelskost binnen onze exploitatie-uitgaven zo hoog is.
Hoe blikt u terug op 1 jaar fusie met Wachtebeke?
Het was vrij pittig voor iedereen. Het werkvolume is voor onze diensten met 30% gestegen. Ook binnen het college is dat zo. Ik heb wel de indruk dat de fusie binnen de schoot van de bevolking wordt aanvaard. Politiek gezien kunnen we gerust stellen dat de coalitie werkt. Er is een zeer goede verstandhouding tussen de coalitiepartners. Het is nu ook de zaak voor meerderheid en oppositie om elkaar in de toekomst nog beter te vinden. De adviesraden moeten nog tot het volle wasdom komen. 2025 was op vele vlakken een echt overgangsjaar waar heel wat zaken tussen beide gemeenten werden afgestemd en samengebracht.
Richting de (wijk)verenigingen werd Buurtboost gelanceerd, een nieuw reglement dat goed in elkaar steekt. De verenigingen zijn een belangrijk gegeven binnen onze gemeente. Zeker in een tijd van toenemende digitalisering zijn fysieke activiteiten een must en daar dragen onze verenigingen in grote mate aan bij
Hoe ziet u de toekomst van de gemeentepolitiek?
Wat we vandaag zien in de gemeentepolitiek is een opschaling. Er is niet alleen de fusie van verschillende gemeenten, ook bij politie, brandweer, regiovorming en sociale huisvesting is dit aan de gang of wordt hiernaar verder gezocht. Dit allemaal in de hoop efficiënter te kunnen werken. Dit zijn allemaal complexe zaken, waarvan de kostprijs moeilijk te vergelijken is.
Toch zie ik daar positieve zaken. Vroeger had Lochristi een eigen brandweer, maar met de hoogbouw die wij meer en meer zien opduiken, de komst van zonnepanelen en tal van nieuwe risico’s is het zeer de vraag of wij dit alles zouden kunnen bekostigen. De opschaling hiervan (in de brandweerzone Centrum) heeft ook tot meer professionaliteit geleid.
Er zal ook werk moeten gemaakt worden van het engagement van de jongeren. De wijkcomités voelen dit nog het meest. Er is minder engagement dan vroeger en dat is een algemeen maatschappelijk probleem. Vraagt het maar eens aan een bakker, die nauwelijks nog volk vindt om ’s nachts of in het weekend te werken.
2030. Is Yves Deswaene opnieuw kandidaat op de Open VLD-lijst?
Ik ben daar helemaal nog niet mee bezig. Het zal niet onbelangrijk zijn hoe ik mij op dat moment gezondheidsgewijs voel. Ik heb anderhalf jaar geleden een minus 3 moment meegemaakt (nvdr. Burgemeester Deswaene kreeg op 25 juli 2023 een hartinfarct) Ik ben sneller vermoeid, dat moet ik durven erkennen. We zien wat de toekomst brengt.
In die 25 jaar heb je nooit echte ambities laten blijken om in de Vlaamse of nationale politiek te stappen. Waarom?
Ik stond nochtans verschillende keren op de lijst van de (Open)VLD. Dit was hoofdzakelijk om de lijst te steunen. Of je verkozen raakt hangt vooral af van de plaats op de lijst en het resultaat dat de partij haalt. Je moet dus een portie geluk hebben.
Ik heb mij dit achteraf echter nooit beklaagd. De combinatie burgemeester en een nationaal mandaat is schier onmogelijk of het gaat ten koste van uw familiaal en sociaal leven. Ikzelf voel mij goed met wat ik nu heb.