Elke gemeente heeft mensen die een onmisbare bijdrage leveren aan het bewaren van haar identiteit. Voor Zaffelare is André Baert (89) zo iemand.
Als ondernemer, verenigingsmens, erfgoedliefhebber en verdediger van het Zaffelaarse dialect heeft André zich gedurende vele jaren ingezet voor alles wat zijn dorp uniek maakt. Zijn engagement beperkte zich nooit tot één domein. Wie André kent, kent een man die initiatief neemt, mensen samenbrengt en met volharding projecten realiseert die de gemeenschap ten goede komen. En die inzet werd gisteren bekroond met de Alfons De Schepperprijs, die André, ondanks enige concurrentie van de Rode Duivels, in de wacht wist te slepen. De prijs, naar goede gewoonte uitgereikt door de Dr. Jozef Goossenaertskring Lochristi aan de vooravond van de Vlaamse feestdag, bekroont inwoners die zich op bijzondere wijze verdienstelijk maken voor de Vlaamse beweging en de Vlaamse cultuur.
Geworteld in Zeveneken
Raf Cosyns, voorzitter van de Dr. Jozef Goossenaertskring Lochristi, lichtte de betekenis en doelstelling van de prijs toe: “De Alfons De Schepperprijs is genoemd naar Alfons De Schepper, een Zevenekenaar die tijdens de Eerste Wereldoorlog opkwam voor Vlaamse soldaten en het recht op onderwijs in hun eigen taal. Na de oorlog bleef hij zich inzetten voor vrede, de Vlaamse beweging en de cultuur. Ook dr. Jozef Goossenaerts droeg bij aan de Vlaamse ontvoogding, onder meer via zijn steun aan frontsoldaten, zijn wetenschappelijk en literair werk en zijn engagement in Vlaamse verenigingen. De Alfons De Schepperprijs eert en zet het engagement en de visie van beide mannen voort.”
André is de reïncarnatie van het prototype flamingant
Guido Moons, wiens DNA verweven is met de Vlaamse Volksbeweging, nam de historische context waarin die beweging zich situeert voor zijn rekening. Daarna was het tijd voor de lofbetuigingen aan de laureaat, die samen een fragmentarisch beeld van hem schetsten.
“André groeide op nabij de Lindemolen aan de Oude Veldstraat en bouwde in Zaffelare een professionele loopbaan uit als houtbewerker en schrijnwerker. In 1968 nam hij het familiebedrijf over van zijn vader, Richard Baert. Vandaag staat de derde generatie, met Jan Baert als zaakvoerder, aan het roer. Van jongs af voelde André Baert zich sterk betrokken bij de Vlaamse beweging, gedreven door een uitgesproken rechtvaardigheidsgevoel. Tal van Vlaamse verenigingen konden rekenen op zijn steun, vaak achter de schermen, maar daarom niet minder betekenisvol. Ook in het Zaffelaarse verenigingsleven was hij actief. Bijzonder was zijn inzet voor het behoud en de restitutie van de Vlaamse Heldenzerk op het kerkhof van Zaffelare. Toen dit waardevolle erfgoed met vernietiging werd bedreigd, nam hij het initiatief om de zerk te redden en slaagde hij er na een lange inspanning in om die opnieuw haar oorspronkelijke plaats te geven. Zijn belangstelling voor lokale geschiedenis en volkskunde kwam ook tot uiting in diverse publicaties. Zo werkte hij mee aan de thematische edities van Nummer9080 over de Eerste Wereldoorlog en verzorgde hij voor hetzelfde maandblad de gewaardeerde rubriek over het lokale dialect.”
Zaffeloars
André vertelde in zijn dankwoord dat hij een verteller is die af en toe graag een zijsprong maakt. “De liefde voor het Zaffelaarse dialect is me ingegeven door mijn vader, die een heel oud dialect sprak. Iets wat niet verloren mag gaan, omdat de ziel van het verleden erin huist.”
Vanuit zijn beroepsverleden en zijn betrokkenheid bij een overkoepelende vereniging groeide bovendien zijn interesse in de oorsprong van technische benamingen, een zoektocht. Zijn kinderen zijn dan ook tweetalig opgevoed, zo horen we. “Het moeilijkste is de schrijfwijze van het dialect, want het is wat men een gesloten taal noemt.” Daarvoor ging André te rade bij een Gentse professor, die hem suggereerde een eigen schrijfwijze te ontwikkelen. “En de volgende keer wil ik het wel eens hebben over mijn betrokkenheid bij de Vlaamse beweging”, besloot hij. Met André voegt de Dr. Jozef Goossenaertskring Lochristi opnieuw een zwaargewicht toe aan het lijstje laureaten van de Alfons De Schepperprijs.