Met ‘Veel volk op straat’ toont De Nieuwe Ontginning tijdens het kermisweekend een expo die meer wil zijn dan een terugblik. Ze nodigt bezoekers uit om opnieuw het belang van ontmoeting en verbondenheid in de publieke ruimte te ontdekken.
Wie vandaag aan Zaffelare denkt, legt al snel de link met de Rattenschieting. Toch waren het jarenlang vooral processies, optochten en feestelijke stoeten die de straten vulden en talloze inwoners en bezoekers op de been brachten. De tentoonstelling in café Sint-Hubertus brengt een uitgebreide collectie zwart-witfoto’s uit de twintigste eeuw samen.
De reuzen Manten en Kalle mogen op zondag dan wel stoetsgewijs de Zaffelaarse Markt openen, die traditie gaat veel verder terug dan velen vermoeden. Al in de zestiende eeuw vonden de zogenaamde ‘voetbetertingen’ plaats: ommegangen waarbij de gemeentegrenzen al wandelend werden gecontroleerd. Daarnaast trokken eeuwenlang religieuze processies door de velden met het beeldje van Onze-Lieve-Vrouw van Zaffelare om een vruchtbaar landbouwjaar af te smeken. Ook de Mariaommegang op 15 augustus was jarenlang een indrukwekkend gebeuren.
Uit deze tradities groeiden later de parochiale processies en kapelommegangen. Bij de inwijding van een nieuwe kapel hoorde steevast een plechtige stoet waarbij het heiligenbeeld naar zijn bestemming werd gedragen. Niet alleen de Kerk bracht volk op straat. Ook het rijke verenigingsleven zorgde voor kleurrijke optochten bij jubilea, nieuwe vaandels of de komst van een pastoor of burgemeester. Zelfs sportieve prestaties werden soms met spontane huldigingsstoeten gevierd. Van die traditie bleef heel wat bewaard. Voor veel inwoners roepen vooral de bloemenstoeten en folkloristische optochten uit de tweede helft van de vorige eeuw herinneringen op. Ook protestmarsen en acties voor onder meer autoloze zondagen en veilige fietspaden tonen dat mensen vandaag nog altijd samen de straat innemen.
De tentoonstelling brengt al die facetten samen en laat zien hoe het openbare leven vroeger zich letterlijk op straat afspeelde. Eén boodschap klinkt daarbij duidelijk: een dorp leeft pas echt wanneer zijn straten gevuld zijn met mensen.
De expo ‘Veel volk op straat’ is te bezoeken op vrijdag 14 augustus van 18 tot 23 uur, zaterdag 15 augustus van 10 tot 22 uur en zondag van 9.30 tot 19 uur.
Herinneringen kunnen aan de toog gedeeld worden.
