David Minnebo is net terug een nieuwe trip naar Oekraïne. Met beelden die hij tijdens zijn tweede bezoek aan Kiev maakte, waar de oorlogsdreiging steeds tastbaarder wordt, probeert David op zijn manier een stukje bij te dragen aan een betere wereld. Zijn foto’s zijn zwijgende getuigen die ons aanzetten tot nadenken.
Naast zijn betrokkenheid bij het menselijke aspect is het ook zijn fotografische nieuwsgierigheid die David naar Oekraïne drijft. We hadden een gesprek.
Wat is er veranderd sinds je laatste trip naar Oekraïne?
“Wat me onmiddellijk opviel, is dat de mensen meer gesloten en uitgeput zijn door de vele luchtalarmen. Als je vijf keer per nacht uit je bed moet, doet dat iets met een mens. Iets wat ik tijdens mijn verblijf zelf mocht ervaren. Er zijn ook meer soldaten aanwezig in het straatbeeld. Maar er is ook meer haast, want Rusland valt nu ook grote burgerdoelwitten aan, zoals warenhuizen. Wanneer de luchtaanvallen afnemen of even pauzeren, zijn de mensen er al zeker van dat de Russen simpelweg nieuwe offensieve middelen verzamelen voor een volgende aanval. Ouders zeiden me dat het nooit went, zeker niet wanneer ze hun kind aan de schoolpoort afzetten en er luchtalarm is.”
Treedt er gewenning op?
“Er is een alert-app die je op je smartphone kunt installeren, iets wat de meesten ook doen. Die toont met een kleurcode en vergezeld van een geluidsignaal (akelig sirene) aan wanneer er luchtalarm is. Bij code geel, wanneer er drones op komst zijn, zou je best een schuilkelder of metrotunnel induiken, maar weinigen geven daar nog gevolg aan. Bij code rood, voor ballistische raketten, lopen de straten dan wel snel leeg.
Bombardementen kunnen tot vier uur lang doorgaan en dat doet inwoners ook mentaal kraken. Maar ik stel vast dat de Oekraïners proberen de moed erin te houden. Er zijn bloemenstalletjes, een marktje en mensen op de stoep, op weg van en naar het werk. Ondanks de grote miserie en het verlies van geliefden wordt er daar ook nog wel eens gelachen. Of, zoals verschillende ouders me zeiden: ‘Als wij stoppen met lachen, gaan onze kinderen ook niet meer lachen.’ De jeugd maakt tussen de bombardementen door muziek op straat, gaat op café of houdt een feestje op het Maidanplein.”
Is armoede zichtbaar aanwezig?
“Het sociale vangnet is ontregeld. Er zijn veel daklozen en oorlogsveteranen die hun plaats niet meer vinden in de samenleving. Het pensioen is er, naar onze maatstaven, laag: tussen de 200 en 300 euro. Maar anderzijds kun je voor vier euro een dagschotel gaan eten.
Organisaties van bij ons die zich inzetten voor Oekraïne blijven broodnodig. Denk maar aan kleding of andere praktische zaken die we hun kant op sturen.”
Hoe kijken de mensen vandaag naar morgen?
“De meeste mensen beseffen simpelweg dat Poetin hen wil veroveren en tot Russen wil maken. Wie weigert, wacht wellicht een verdwijning. Iemand zei me dat als Oekraïne zou worden veroverd, Poetin hen zou dwingen om verder te marcheren richting Europa.
Er leeft ook een besef dat niet de Russische bevolking de boeman is, maar dat zij eigenlijk ook slachtoffer zijn. Veel Oekraïners hebben familie aan de andere kant wonen en delen dezelfde religie, cultuur en taal.
Naar West-Europa kijkt men als partner in het afslaan van de Russische agressie. Zonder die steun lukt het hun niet. Anderzijds hoor ik ook stemmen die beweren dat Europa bang is voor het Russische kernarsenaal en die het geflirt van president Trump met Poetin betreuren.”
David is nog maar pas terug van zijn missie, of daar rijpt al het idee voor een volgende. Al horen we vanuit de keuken zijn vrouw wel iets mompelen!
Op het programma staat alvast het uitwerken van een fotoboek en misschien komt er ook wel een tentoonstelling. Zijn foto’s tonen niet alleen een land in oorlog, maar vooral mensen die, ondanks alles, proberen verder te leven.
Voor meer en een bredere kijk op het werk van David verwijzen we graag naar zijn website: https://www.minnebo-pictures.com/
