Gisteren werd in Cultuurhuis ’t Safarken bekendgemaakt wie de cultuurlaureaten 2026 zijn. Het thema was dit jaar “Beeldende kunst”. Frans Wuytack kreeg de carrièreprijs, Ben Bracke de publieksprijs en Eric Vermeire is de Cultuurlaureaat 2026. Lo actueel stelt u de laureaten voor.
Frans Wuytack: priester, activist en kunstenaar
Frans Wuytack, geboren in 1934 in Sint-Niklaas, groeide op in een arbeidersgezin en begon al op zijn veertiende te werken op de Boel Scheepswerven in Temse. In de jaren vijftig trok hij als vrijwilliger naar vluchtelingenkampen in Duitsland en werkte hij in Parijs samen met Abbé Pierre.
Die ervaringen brachten hem ertoe priester te worden en zo onderpastoor in de parochie Sint-Vincentius te Gent, maar een rustig parochieleven was niet aan hem besteed. Geïnspireerd door de Bevrijdingstheologie trok hij in 1966 naar Venezuela, waar hij in de krottenwijken aan de slag ging. Hij richtte er arbeidersraden, volksorganisaties en vrouwenbewegingen op, tot de overheid hardhandig ingreep.
Na meerdere arrestaties keerde hij in 1970 terug naar België en zette hij zich in voor arbeiders en gastarbeiders. In Antwerpen groeide hij uit tot een van de drijvende krachten achter de Grote Havenstaking van 1973. Zijn engagement bracht hem ook naar Spanje, waar hij tijdens de dictatuur van Franco werd gearresteerd en uitgewezen.
Ook daarna bleef Wuytack (clandestien) actief in Venezuela en ijverde hij voor betere levensomstandigheden en de vrijlating van politieke gevangenen. In juni 1974 wordt hij opnieuw gevangengenomen, er staan 12 jaar celstraf op zijn hoofd. Frans wordt door de Venezolaanse president verbannen. In 1984 verhuisde hij met zijn gezin naar Costa Rica, waar hij werkte als koffieplukker en beeldhouwer en een syndicaat oprichtte.
Zijn sociale strijd ging steeds hand in hand met zijn artistieke werk, waarin vrede, verzet en menselijke verbondenheid centraal staan.
Met beelden uit brons, steen en hout bouwde hij een internationale reputatie op en stelde hij tentoon in Europa en Latijns-Amerika. Ook poëzie, toneel en pamfletten gebruikte hij om mensen bewust te maken van maatschappelijke problemen. Samen met zijn vrouw trok hij jarenlang naar scholen om jongeren te sensibiliseren rond armoede, kinderarbeid, klimaat en eerlijke handel.
In 2004 ontving hij de prijs Artistieke Verdienste van de Vlaamse Gemeenschap voor zijn bijzondere bijdrage aan de kunst. Zijn documentaire Persona Non Grata, over zijn werk in de sloppenwijken van Caracas, won negen internationale festivalprijzen.
Ook later bleef Wuytack zich engageren, onder meer door gevangenen in Spanje te leren beeldhouwen. Het zevenjarige project gaf gedetineerden een creatieve uitlaatklep en bracht hun kunst opnieuw naar de buitenwereld.
Wuytack ontving doorheen zijn carrière verschillende onderscheidingen, waaronder de Jaap Kruithof-prijs en – vorige week nog – de Vredesprijs van Sint-Niklaas. Op hoge leeftijd blijft hij trouw aan zijn overtuiging dat kunst mensen kan verbinden en bijdragen aan een betere wereld.
Eric Vermeire: kunst met kleur, humor en een dubbele bodem
De fascinatie van Eric Vermeire voor kunst ontstond al op jonge leeftijd tijdens bezoeken aan de Gentse musea met zijn vader. Werken van Ensor en de Latemse School maakten er een blijvende indruk op hem. Na een loopbaan van veertig jaar in de informatica vond hij in de kunst een creatieve tegenhanger. Hij volgde opleidingen in schilderkunst, beeldhouwen, monumentale kunst en keramiek aan de academies van Hoboken en Wilrijk.
Vandaag legt hij zich vooral toe op schilderkunst en keramiek.Zijn figuratieve stijl is bewust spontaan, expressief en niet gepolijst. Vermeire laat zijn werken ontstaan vanuit een bijna kinderlijke vrijheid en intuïtie. Achter de herkenbare beelden schuilen symbolen, humor en vaak een dubbele betekenis.
Zijn werk balanceert daardoor tussen ernst en speelsheid, herkenning en mysterie.
Hij werkt regelmatig in reeksen rond uiteenlopende thema’s, zoals Apocalyps, Engelen, Portretten en Dans. Doorheen de jaren stelde hij tentoon in binnen- en buitenland. De jury die de expositie “De Verzamelde werken” bezocht prees zijn opvallende kleurgebruik, energie en schilderplezier. Ook de humor, mystiek en subtiele spot met de samenleving werden bijzonder gewaardeerd. Zijn werk verwijst tegelijk naar grote meesters als Rubens en Ensor. Eric Vermeire bewijst dat kunst ook zonder pretentie sterk, intelligent en bovenal authentiek kan zijn.
Ben Bracke: kunst met balpen, kracht en betekenis
Ben Bracke ontwikkelde zich als autodidact kunstenaar met de balpen als zijn belangrijkste medium.Met grote precisie en concentratie maakt hij tekeningen die de toeschouwer uitnodigen tot reflectie en verbinding. Zijn artistieke stijl groeide vanuit rust, authenticiteit en persoonlijke ervaringen.
Na een langdurige periode van ziekte ontdekte Ben waardevolle inzichten die hij via zijn kunst met anderen wil delen. Zijn werken combineren tekeningen met teksten die voortkomen uit innerlijke reflecties en levenservaringen. Daarmee wil hij mensen aanzetten om stil te staan, naar zichzelf te kijken en nieuwe betekenis te ontdekken. Ben omschrijft zijn kunst als inspirerend, verbindend en soms zelfs therapeutisch.
Hoewel hij zichzelf nog niet als voltijds kunstenaar beschouwt, heeft hij inmiddels een indrukwekkend parcours afgelegd.
Zijn werk was al te zien op tentoonstellingen in onder meer Wachtebeke, Lochristi, Boom, Dentergem, Deinze en Blankenberge. Ook in Laarne, Denderleeuw en Zulte stelde hij zijn creaties tentoon.
Waar zijn artistieke zoektocht hem uiteindelijk brengt, blijft voor Ben voorlopig een open vraag. Wel wil hij met zijn combinatie van beeld, woord en persoonlijke inzichten mensen blijven raken en inspireren. Zijn overtuiging vat hij samen in de boodschap: “Met elk werk wil ik bijdragen aan een warmere, mooiere wereld.”
Ook de externe jury die de expostie “De Verzamelde werken” bezocht, spreekt haar waardering uit voor zijn moed, engelengeduld en doorzettingsvermogen.
Volgens de jury verkent Ben de grenzen van de technische mogelijkheden en ligt een verdere ontdekking van spontane creativiteit nog voor hem.