Een pintje zonder alcohol? Ooit klonk dat voor sommige bierliefhebbers ongeveer even aantrekkelijk als frieten zonder zout. Maar de tijden – en blijkbaar ook de smaakpapillen – veranderen. Alcoholvrije bieren zijn bezig aan een stevige opmars. Lo Actueel trok door Lochristi en ging op zoek naar de mens achter de 0,0%. Mich, Martine, Dorien en Nico spreken uit ervaring. Aan de tap, achter de toog en tussen de bakken bier.
Alcoholvrije bieren passen perfect in het plaatje van een gezonde en evenwichtige levensstijl. Ze bieden een alternatief op sociale gelegenheden waar alcohol beter beperkt blijft en laten toe om te genieten zonder de calorieën en mogelijke nadelige gezondheidseffecten van alcohol.
Dat is alvast de theorie. Maar hoe zit het in de praktijk? Lo Actueel ging op pad in Lochristi. Niet met een alcoholtester, wel met een notitieboekje.
Van flauw afkooksel naar volwaardig pintje
Alcoholvrije bieren bestaan al tientallen jaren. Lange tijd werden ze vooral beschouwd als een noodoplossing voor wie, om welke reden dan ook, geen alcohol mocht of wilde drinken. Qua aroma, smaak en mondgevoel was het verschil met een traditioneel bier soms… laat ons zeggen: duidelijk merkbaar.
De laatste jaren veranderde er veel. Moderne brouwtechnieken zorgen ervoor dat heel wat 0,0% – varianten nauwelijks nog van hun alcoholhoudende broertjes te onderscheiden zijn. Bovendien zijn ze vaak niet alleen caloriearmer maar ook verfrissend en dorstlessend.
Een groeiende aandacht voor gezondheid, verantwoord consumeren en verkeersveiligheid doet steeds meer consumenten naar de alcoholvrije alternatieven grijpen. En wat eerst voorzichtig werd uitgeprobeerd, wordt steeds vaker met overtuiging besteld.
Mich: “Twee op de tien pintjes zijn alcoholvrij”
De cafetaria van sporthal ’t Veerleveld in Zaffelare wordt sinds 1 juli 2020 uitgebaat door Mich(eline) en Gino. Mich ziet de verandering duidelijk aan haar toog.
“De voorbije drie jaar merken we een serieuze stijging in het verbruik van alcoholvrije bieren. Grof geschat zijn zeker twee van de tien pintjes die we uitschenken alcoholvrij.”
Wanneer BOB-controles aangekondigd of gemeld worden, schakelt men massaal over op 0%. Maar volgens Mich is er meer aan de hand dan alleen angst voor politiecontroles.
“Ook zonder controles zit het verbruik van goede alcoholvrije alternatieven in de lift. En dat is een goede zaak. Het publiek van een sporthalcafetaria verschilt natuurlijk van dat van een doorsnee café. Teams en vrienden drinken na het sporten graag samen iets. Nabesprekingen aan de toog! Dat kan tegenwoordig dus perfect met een alcoholvrij pintje in de hand.”-
Mich ziet zowel bij sporters als bij trouwe bierdrinkers een gedragsverandering.
“Ik vind dat een positieve ommekeer en denk dat die nog sterker zal worden. Bij de mannen is Stella 0% momenteel populair. Vroeger was Carlsberg 0% meer in trek. Vrouwen kiezen vooral voor Kriek 0%. Ook Sportzot wordt geapprecieerd, al hangt daar een steviger prijskaartje aan.
Karmeliet 0% is een nieuwkomer in het assortiment en meteen het favoriete alcoholvrije bier van Mich haar man.
Martine: “Ge zijt toch niet met de auto?”
In café ’t Tonneke treffen we Martine aan achter de tap. Het is maandagvoormiddag en het terras zit vol. Terwijl de pintjes blijven passeren, maakt ze even tijd voor een gesprek over… pintjes zonder alcohol.
“Ik denk dat één op de tien pintjes die we hier uitschenken alcoholvrij is. Carlsberg 0% is de koploper. Zelf zou ik eerder voor Stella 0 % kiezen en Kriek 0% vind ik veel te zoet.
Hier wordt alcoholvrij vooral door mannen gedronken. Vrouwen kiezen meer voor frisdrank.”
Over het drinkgedrag van jongeren kan ze minder zeggen. Het klantenbestand van ’t Tonneke bestaat voornamelijk uit volwassenen. Altijd, als ze merkt dat iemand stilaan genoeg op heeft, zal ze vóór de volgende bestelling vragen: “Ge zijt toch niet met de auto?”
Een eenvoudige vraag, maar wel een belangrijke. “Alcohol en autorijden gaan niet samen.”
Dorien: twintig jaar aan de tap
Dorien staat al twintig jaar achter de toog in de Picasso. Ze meent zich te herinneren dat er al even lang Jupiler 0% verkocht wordt. Ondertussen is het alcoholvrije aanbod uitgegroeid tot een indrukwekkende lijst bieren en cocktails.
Klanten komen volgens Dorien zelfs speciaal af op het brede gamma alternatieve dranken. De verhouding ligt momenteel op ongeveer 15 procent alcoholvrij tegenover 85 procent mét alcohol. Een duidelijk profiel van de 0%-drinker bestaat volgens haar niet.
Er is geen lijn in te trekken. Jongeren drinken meer frisdrank en alcoholvrij. Ze zijn meer met gezondheid bezig en zijn ook beducht voor politiecontroles. Anderzijds zijn er dagen waarop jongeren denken: voor één dag eens alles geven. Dan gaan alle remmen los en gaan ze volledig uit de bol.”
Bij de mannen scoren Stella 0% en Carlsberg 0% goed. Vrouwen kiezen vaker voor Kriek 0%. Dat is trouwens ook Doriens persoonlijke favoriet. Een mens moet tenslotte weten wat hij – of zij – verkoopt.
Nico: “De maatschappij verandert nu ook naar alcoholvrij”
Bij Drankenhandel Nico en Kathy De Clercq staat Nico ons te woord. De zaak bestaat sinds 1962 en Nico zag vanop de eerste rij hoe het bierlandschap de voorbije decennia veranderde.
Omdat hij zowel aan particulieren als aan de horeca verkoopt, is hij de geknipte man om ook de commerciële kant van het verhaal te bekijken.
Over de alcoholvrije opmars heeft Nico een genuanceerde mening.
“Al zolang de mensheid bestaat, bestaan er roesmiddelen. Alcohol is er één van. Tabak en drugs ook. Men heeft – met reden – de maatschappij rookvrij gemaakt en nu wil men ze ook alcoholvrij. Controles en maatregelen zijn noodzakelijk, begrijp me niet verkeerd. Te veel alcohol is toxisch, net zoals andere verslavende middelen. Toch waarschuwt hij ervoor om niet door te slaan. Alcoholgebruik, gezondheid en verkeersveiligheid: we moeten een goede balans vinden.”
Hij wijst ook op de maatschappelijke en sociale rol die alcohol heeft.
Bij een goed gerecht hoort in de gastronomie toch een goede wijn? Ook in de zakenwereld, de politiek of bij conflicten kan een beetje alcohol soms tot een compromis leiden. Tongen komen los, stress vermindert, drempels worden lager. Een introvert begint te spreken en gesmoord verdriet vindt soms zijn weg. Of met andere woorden: soms heeft een gesprek blijkbaar een klein duwtje nodig.”
Ook bij de drankenhandel is ondertussen ongeveer 20 procent van het verkochte bier alcoholvrij. Voor een drankenhandel betekent dat een voortdurende opvolging van nieuwe producten en uitbreiding in het aanbod.
Een alcoholvrij pintje, maar niet zonder prijskaartje
Eén zaak valt op: alcoholvrije bieren zijn vaak duurder dan hun traditionele tegenhangers.
Volgens Mich heeft dat te maken met het extra proces in de brouwerij waarbij de alcohol uit het bier wordt gehaald. Ze vindt het jammer dat de consument daarvoor meer moet betalen.
In de Picasso worden een gewoon pintje en een alcoholvrij pintje aan dezelfde prijs verkocht, hoewel de aankoopprijs van 0% hoger ligt. Dorien en haar collega’s houden dat systeem aan voor het gemak én als toegift aan de klant. Dat het een invloed heeft op de winstmarge van het café, nemen ze erbij. Volgens Dorien wordt naast het extra productieproces ook marketing en de ontwikkeling van nieuwe alcoholvrije bieren in de prijs doorgerekend.
Nico bekijkt het met de nuchterheid van een drankenhandelaar en merkt fijntjes op: “De alcohol die ze uit dat bier halen, wordt ook doorverkocht, hé!”
Degusteren boven consumeren
De cijfers liegen niet. Alcoholvrij bier is al lang ingeburgerd zowel op café als bij de Lootse gezinnen thuis. Afhankelijk van de zaak gaat vandaag 10 tot 20 procent van de pintjes zonder alcohol over de toonbank.
Misschien ligt de toekomst dan ook niet volledig in alcoholvrij of alcoholrijk, maar ergens in het midden. Bewuster kiezen, genieten van wat in het glas zit en weten wanneer het genoeg is.